اهل سنت دیار سلمان - کفّاره سوگند

کفّاره سوگند یکشنبه بیست و نهم دی 1387 22:5

نویسنده:دکتر یوسف قرضاوی
ترجمه:دکتر احمد نعمتی
سوال- من بدهکار یک کفّاره ی سوگند می باشم که آن غذا دادن 10 نفر مسکین است. آیا باید به هر مسکین خوراک یک روزش را بدهم یا فقط یک وعده ی غذا؟ و آیا می توان کفّاره ی قسم را به بیشتر از 10 نفر و یا کمتر از آن داد؟
جواب: مطابق آیه ی شریفه ی قرآن، کفّاره ی سوگند عبارت است از اِطعام 10 نفر مسکین و این اِطعام و غذا دادن به آنها به یکی از سه صورت زیر حاصل می شود:
1-عملاً به آنان دو وعده غذایی کامل یعنی ناهار و شام از حدّ متوسّط غذای خانواده ی خود تا میزان سیر شدن به آنان بدهد؛ برای مثال یک وعده برنج و گوشت و وعده ی دیگر برنج تنها باشد.
بعضی از دانشمندان می گویند: دادن یک وعده ی غذا به هرکدام از آنان کافی است؛ ولی نظر اوّلی شایسته تر است.
2- به هریک از آن 10 نفر نیم صاع از گندم یا خرما و امثال آن بدهد. این قول گروهی از اصحاب و تابعین است که این کثیر در تفسیرش آنان را نام می برد. ابوحنیفه می گوید: نیم صاع گندم و یک صاع کامل چیز دیگری، از جنس زکات فطره پرداخت نماید.
از ابن عباس روایت شده که برای هر مسکین یک مُدّ گندم همراه با خورش بدهد، و این نظر گروهی از اصحاب و تابعین است.
مذهب امام شافعی در کفّاره ی سوگند یک مُدّ طعام است، و اشاره ای به خورش نکرده است.
مذهب امام احمد بر این است که واجب در کفّاره ی سوگند یک مُدّ گندم و یا دو مُدّ از چیزهای دیگر است.
3- نقداً قیمت غذا را به 10 نفر مسکین بپردازد، و این عمل نزد ابوحنیفه و اصحاب او جایز است.
هریک از این سه روش برای شخص ممکن باشد، می تواند بدان عمل کند. اگر بنا باشد که یکی از این سه روش ترجیح داده شود، من روش اوّلی را که همان اطعام مستقسم به مسکینان است، ترجیح می دهم؛ زیرا، چنین عملی نزدیک تر به نُصوص و الفاظ قرآن است که می فرماید:
(إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ) مائده/89
( کفاره اش خوراک به ده بینوا است از غذای متوسّطی که به کسان خود می خورانید.)
و باید دادن خوراک با همان تعدادی که قرآن تصریح نموده یعنی ده نفر بینوا باشد؛ لذا نباید خوراک ده نفر و یا قیمت آن را به یک نفر مسکین داد که چنین عملی با نصوص قرآن منافات دارد، اگر چه ابوحنیفه آنرا جایز شمرده است.
به نظر من چنبن می رسد- والله اعلم- که شارع مقدّس- راجع به کفارات، در کثرت تعداد مسکینان که گاه در بعضی کفّارات به شصت مسکین می رسد، فلسفه و حکمتی را در نظر دارد؛ بنابراین، اعطای خوراک واجب به یکی از 10 نفر و یا یکی از شصت نفر مُخِلّ چنان فلسفه و حکمت است. و اگر در شهر خود جز کمتر از 10 نفر نبودند، در این موقع بنا به ضرورت و به جهت رفع مشقّت، دادن کفّاره ی سوگند به کمتر از 10 نفر نیز بصورت تکراری جایز می باشد.

نوشته شده توسط احمد ياسين | لینک ثابت |